Verklarende woordenlijst

ABC

Woorden die beginnen met A

Actief slib Een zuiveringstechnologie voor het verwijderen van organisch materiaal met behulp van micro-organismen in het slib, door ‘actief slib’ (waarin micro-organismen onder aërobe omstandigheden zijn samengeklonterd) in het afvalwater te dispergeren. Het overtollig actief slib wordt uit de septische put verwijderd en vervolgens behandeld.
Beluchting Bij afvalwaterzuivering is dit het inbrengen of in beweging brengen van lucht om de zuurstof te leveren die micro-organismen nodig hebben voor de afbraak van organisch materiaal. Doorborrelen van lucht.
Beluchtingstank Een installatie of tank waarin actief slib en afvalwater worden gemengd en belucht, zodat micro-organismen het in het afvalwater aanwezige organisch materiaal kunnen afbreken.
Aëroob Een toestand die de aanwezigheid van zuurstof vereist of daarvan afhankelijk is. Aërobe bacteriën (micro-organismen die goed groeien in aanwezigheid van zuurstof). De fermentatiesnelheid in deze toestand is hoog en geurloos.

[Gerelateerde term] Anaëroob
Anaëroob Een toestand die de afwezigheid van zuurstof vereist of niet afhankelijk is van de aanwezigheid van zuurstof. Deze toestand wordt toegepast bij het vergisten van anaëroob slib (micro-organismen die zonder zuurstof kunnen groeien) of bij anaërobe vergisting. Fermentatie in deze toestand verloopt langzaam en veroorzaakt geurhinder (zoals waterstofsulfide).

[Gerelateerde term] Aëroob
Anion Een negatief geladen ion. Anionisch coagulant = negatief geladen coagulant

[Gerelateerde term] Kation, niet-ionogeen

Woorden die beginnen met B

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV) De hoeveelheid zuurstof die micro-organismen nodig hebben om het in water aanwezige organisch materiaal af te breken. Een veelgebruikte maatstaf voor het meten van organische verontreiniging in rivieren. Deze indicator maakt gebruik van het feit dat hoe vervuilder het water is, des te meer zuurstof door micro-organismen wordt verbruikt. Het is een belangrijke indicator om op basis van het BZV in het influent dat de waterzuiveringsinstallatie binnenkomt, bij benadering de hoeveelheid slib te berekenen. Hoge BZV-waarden kunnen leiden tot een tekort aan opgeloste zuurstof. Bij een BZV-waarde van 10 mg/L of hoger ontstaat stankoverlast.

[Afkortingen] biochemisch zuurstofverbruik (BZV) (Biochemical Oxygen Demand)
Biologische zuivering Een zuiveringsmethode om afvalwater te reinigen door gebruik te maken van het vermogen van micro-organismen om het in het afvalwater aanwezige organisch materiaal af te breken.

Woorden die beginnen met C

Kation Een positief geladen ion. Kationisch coagulant = positief geladen coagulant

[Gerelateerde term] Anion, niet-ionogeen
Chemisch zuurstofverbruik (CZV) De hoeveelheid oxidatiemiddel die wordt verbruikt bij de afbraak van organisch materiaal in water met behulp van een oxidatiemiddel, omgerekend naar de hoeveelheid zuurstof. Het dient als maatstaf om te bepalen in welke mate het water verontreinigd is met organisch materiaal. Het CZV ligt doorgaans hoger dan het BZV.

[Afkortingen] CZV / COD (Chemical Oxygen Demand)
Chemische precipitatie Een methode voor het scheiden van zwevende stof en bovenstaand water door een coagulant en zo nodig een polymeer aan het afvalwater toe te voegen om de deeltjesgrootte van de zwevende stoffen te vergroten en zo het bezinkingsproces te versnellen.

[Gerelateerde term] Flotatie met opgeloste lucht (DAF)
Actiefslibproces Een methode voor het zuiveren van afvalwater door lucht in te blazen in een mengsel van afvalwater en slib met micro-organismen (actief slib genaamd), waardoor de micro-organismen het in het afvalwater aanwezige organisch materiaal kunnen opnemen en afbreken. Dit wordt ook wel het conventionele actiefslibproces genoemd.

DEF

Woorden die beginnen met D

DAF (Flotatie met opgeloste lucht) Een zuiveringsmethode waarbij lucht onder druk in water wordt opgelost, waarna vaste deeltjes in het water zich hechten aan fijne luchtbellen die ontstaan door drukverlaging, zodat de vaste deeltjes door opwaartse kracht naar het oppervlak drijven. Het principe is hetzelfde als het ontstaan van minuscule luchtbelletjes op het moment dat u een fles koolzuurhoudende drank opent.
Slibkoek Het restmateriaal van slib nadat het is ontwaterd met behulp van een ontwateringstechnologie.
Flotatie met opgeloste lucht (DAF) Een zuiveringsmethode waarbij lucht onder druk in water wordt opgelost, waarna vaste deeltjes in het water zich hechten aan fijne luchtbellen die ontstaan door drukverlaging, zodat de vaste deeltjes door opwaartse kracht naar het oppervlak drijven. Het principe is hetzelfde als het ontstaan van minuscule luchtbelletjes op het moment dat u een fles koolzuurhoudende drank opent.

[Afkortingen] DAF (Dissolved Air Flotation)
[Gerelateerde term] Chemische precipitatie
Huishoudelijk afvalwater Afvalwater afkomstig van huishoudelijke activiteiten zoals toiletten, keukens, badkamers, wassen en koken, met uitzondering van industrieel afvalwater dat op openbaar water wordt geloosd (Wet ter voorkoming van waterverontreiniging, 1970). Huishoudelijk afvalwater zonder toiletwater wordt grijs afvalwater genoemd. Huishoudelijk afvalwater vormt een steeds grotere oorzaak van waterverontreiniging, zoals eutrofiëring door stikstof en fosfor in het afvalwater. Het is wenselijk dat er rioolwaterzuiveringsinstallaties beschikbaar zijn en dat gecombineerde septische putten op grote schaal worden toegepast in plaats van zuiveringssystemen die enkel toiletwater behandelen en het overige huishoudelijke afvalwater ongezuiverd lozen.

Woorden die beginnen met F

IJzer(III)chloride IJzer(III)chloride. Wordt gebruikt als anorganisch coagulant. SUS304 is niet corrosiebestendig tegen ijzer(III)chloride en zal worden aangetast.

[Afkortingen] IJzerzout
Polyijzersulfaat Een anorganisch coagulant. Het is een roodbruine vloeistof met een soortelijk gewicht van 1.45. Het is veel minder corrosief dan ijzer(III)chloride.
Vezelgehalte Dit zijn zwevende stoffen die achterblijven op een standaardzeef van 0,075 mm (200 mesh) of 0,15 mm (100 mesh). Samen met het organisch stofgehalte (ODS) beïnvloedt deze factor de ontwateringsprestaties: hoe hoger het vezelgehalte, hoe lager het watergehalte doorgaans is.
Nabezinktank Een voorziening waarin slib en gezuiverd water, ontstaan na biologische zuivering in een reactietank, kunnen bezinken en verder worden afgebroken. Het bovenstaande water wordt gedesinfecteerd en vervolgens geloosd op rivieren en de zee. Omdat het water hier wordt geklaard, spreekt men van een nabezinktank.

GHI

Woorden die beginnen met G

Gravitatie-indikking Een methode waarbij slib in een tank wordt gebracht en met rust wordt gelaten totdat de zwevende stoffen bezinken, waarna het bezinksel wordt verzameld. Het is een methode om slib door middel van zwaartekracht te concentreren.
Grijs water Een waterrecyclingsysteem waarbij regenwater en afvalwater worden gerecycled en hergebruikt als spoelwater voor toiletten of als sproeiwater. Waterbesparende technologieën maken een efficiënt gebruik van beperkte waterbronnen mogelijk. Het wordt grijs water genoemd omdat de kwaliteit tussen leidingwater en rioolwater in ligt. Grijs water wordt hergebruikt als spoelwater voor toiletten, koelwater, suppletiewater voor rivieren, grachten en zoetwatermeren, en als sproeiwater voor planten en tuinen. Hergebruikt water dat via afvalwaterzuivering is gereinigd, vormt een waardevolle waterbron binnen stedelijke gebieden.
Vetvang / vetafscheider Een olie- en vetafscheider. Grootkeukens zijn verplicht een vetafscheider te hebben. Door verontreinigingen zoals vetten, oliën en etensresten uit het afvalwater te scheiden, op te vangen en tijdelijk vast te houden, voorkomen vetafscheiders dat deze rechtstreeks in het rioolstelsel terechtkomen.

Woorden die beginnen met H

Zware metalen Metalen met een soortelijk gewicht van 4 tot 5 of hoger, zoals goud, platina, zilver, kwik, chroom, cadmium, lood en ijzer, worden zware metalen genoemd. Veel zware metalen zijn zeer giftig. Wanneer ze herhaaldelijk worden opgenomen, zelfs in sporenhoeveelheden, hopen ze zich op in het lichaam en worden ze schadelijk voor de menselijke gezondheid.

[Antoniem] Lichte metalen: aluminium, enz.

Woorden die beginnen met I

Industrieel afval Afval dat ontstaat door bedrijfsactiviteiten, waaronder verbrandingsresten, slib, afgewerkte olie, afvalzuren en afvallogen, onderverdeeld in 20 categorieën afvalstoffen.
Frequentieregelaar Het regelen van het toerental van een elektromotor met behulp van een wisselstroomvoeding met variabele spanning en frequentie via een frequentieregelaar. Wordt ook wel frequentieregeling genoemd.

JKL

Woorden die beginnen met L

Lagune (bezinkvijver) Een grote vijver waarin afvalwater gedurende één dag tot enkele maanden wordt vastgehouden en die voor meerdere doeleinden wordt gebruikt, waaronder:
debietregeling bij piekafvoeren van afvalwater; bezinking van afvalwater zoals bij een reguliere bezinkingsmethode; het poreus maken van de bodem voor ontwatering; het voltooien van chemische behandelingsreacties; biologische afbraak van afvalwater; en natuurlijke verdamping.
Laguneproces Een type afvalwaterzuiveringsproces waarbij afvalwater gedurende een lange periode (enkele dagen tot enkele tientallen dagen) in een vijver wordt vastgehouden en wordt gezuiverd door middel van bezinking en micro-organismen. Omdat hiervoor meestal natuurlijke moerassen of vijvers worden gebruikt, is dit zuiveringsproces goedkoper te bouwen en verbruikt het zeer weinig energie vergeleken met centrale rioolwaterzuiveringsinstallaties, maar het vereist wel een groter oppervlak.
Doorslag (lekkage) Een geval van lekkage. Bij onze VOLUTE™ ontwateringspers verwijst dit naar het verschijnsel waarbij slib vanuit de binnenzijde van de ontwateringscilinder naar buiten stroomt.

MNO

Woorden die beginnen met M

Veiligheidsinformatieblad (VIB) Bevat de informatie die nodig is voor een veilige omgang met chemische producten (productnaam, naam van de fabrikant, eigenschappen van de chemische stoffen, verwerkingsmethoden, soorten gevaren en toxiciteit, veiligheidsmaatregelen, noodmaatregelen, enz.). Het is een instructiedocument dat door leveranciers van chemische producten per product wordt verstrekt aan verwerkende bedrijven om ongevallen met chemische producten te voorkomen.

[Afkortingen] VIB / MSDS (Material Safety Data Sheet)
Membraanscheiding Een afvalwaterzuiveringstechnologie waarbij een semipermeabel membraan of een ander filtermedium wordt gebruikt om afvalwater en schoon water fysisch van elkaar te scheiden. Hiermee kan uiterst schoon gezuiverd water worden verkregen, maar tegelijkertijd ontstaat er ook slib.
Gemengd ruw slib Een mengsel van primair slib en overtollig actief slib.
Drogestofgehalte in de beluchtingstank (MLSS) Een indicator voor de concentratie van actief slib in de beluchtingstank. De concentraties liggen doorgaans rond 1.000 tot 2.000 mg/L bij het conventionele actiefslibproces en rond 2.000 tot 5.000 mg/L bij de oxidatieslootmethode.

[Afkortingen] MLSS (Mixed Liquor Suspended Solids)

Woorden die beginnen met O

Revisie Het proces waarbij een mechanisch product volledig tot op onderdeel-niveau wordt gedemonteerd, gereinigd en weer gemonteerd om de oorspronkelijke prestaties te herstellen (kortweg: demontage, inspectie, reparatie en afstelling).

[Afkortingen] OH
Oxidatieslootmethode Een actiefslibproces waarbij een beluchter in een rondlopend circuit (oxidatiesloot) is geïnstalleerd. Er zijn twee typen oxidatieslootmethoden: één waarbij het gezuiverde water rechtstreeks uit een deel van het circuit wordt onttrokken en één waarbij een bezinktank is geïnstalleerd. De huidige gangbare methode bestaat uit het creëren van aërobe en anaërobe zones door een doordachte plaatsing van de beluchter, om pH-daling te voorkomen en stikstof te verwijderen.

[Afkortingen] OD-methode

PQR

Woorden die beginnen met P

Fosfaatverwijdering Fosforverbindingen (voornamelijk anorganische of organische fosfaten) die in verschillende vormen in afvalwater voorkomen, moeten worden verwijderd om eutrofiëring van oppervlaktewater te voorkomen. De verwijderingsmethoden worden grofweg onderverdeeld in twee categorieën: biologische en fysisch-chemische methoden. De fysisch-chemische methode omvat chemische precipitatie, waarbij fosfor neerslaat als een onoplosbaar zout door het toevoegen van coagulanten zoals aluminium-, ijzer- of calciumzouten. Biologische methoden omvatten onder meer simultane precipitatie en biologische defosfatering, waarbij fosfor onder aërobe omstandigheden in hoge concentraties door micro-organismen als voedingszout wordt opgenomen en vervolgens uit het systeem wordt verwijderd, of na afgifte in een anaërobe tank in een nabezinktank wordt verwijderd door toevoeging van een coagulant.
Polyaluminiumchloride (PAC) Polyaluminiumchloride (PAC). Wordt gebruikt als anorganisch coagulant.

[Afkortingen] PAC
Voorbezinktank Een installatie waarin vaste stoffen met een hoog soortelijk gewicht (voornamelijk organisch materiaal) in het afvalwater kunnen bezinken (primaire zuivering genoemd).
Openbaar rioolstelsel Een rioleringsstelsel onder beheer van een gemeente voor het afvoeren en zuiveren van afvalwater in voornamelijk stedelijke gebieden, dat beschikt over een eigen rioolwaterzuiveringsinstallatie of is aangesloten op een regionale zuiveringsinstallatie, en waarvan het afvoernetwerk voor een groot deel uit ondergrondse rioolleidingen en duikers bestaat.

Woorden die beginnen met R

Primair slib Slib dat is bezonken in de voorbezinktank. Dit slib heeft nog geen enkele bewerking ondergaan. Het betreft het bezinksel van ruw afvalwater waaruit vóór de verdere zuivering het merendeel van de grove verontreinigingen is verwijderd.

STU

Woorden die beginnen met S

Veiligheidsinformatieblad (VIB)
Zandfiltratie Filters en een installatie met een zandlaag voor het verwijderen van zwevende stoffen. Bij meerlaagsfiltratie dienen grove korrels of korrels met een lage dichtheid de overhand te hebben in het bovenste deel van de te filteren vloeistof.
Harkrooster Roosterinstallatie die in zuiveringsinstallaties wordt gebruikt om grofvuil en onzuiverheden vóór de zuivering uit het water te verwijderen.
Drijflaag Vaste stoffen die op het wateroppervlak drijven in anaërobe filterbedtanks, bezinktanks enz. Als er te veel drijfslib aanwezig is, verloopt het proces waarschijnlijk niet naar behoren.

[Verwante term] Flotatie met opgeloste lucht (DAF)
Secundair effluent Dit is gezuiverd water, het bovenstaande water uit de nabezinktank, dat is gedesinfecteerd na zandfiltratie. Het kan worden gebruikt voor het doorspoelen van toiletten en het besproeien van planten.
Septische put Een systeem dat toiletafvalwater (menselijke uitwerpselen) en huishoudelijk afvalwater uit keukens, badkamers, wasserijen enz. zuivert en behandelt met behulp van micro-organismen. Het gezuiverde water wordt buiten het openbare rioolstelsel geloosd. Dit omvat niet de gemeentelijke verwerkingsinstallaties voor menselijke uitwerpselen. Concreet varieert dit van huishoudelijke septische putten bij vrijstaande woningen tot kleinschalige gemeenschappelijke afvalwaterzuiveringsinstallaties voor appartementencomplexen, woonwijken en gemeenschappen. Er bestaan twee typen septische putten: systemen die uitsluitend zwart water uit spoeltoiletten zuiveren (waarbij overig huishoudelijk afvalwater ongezuiverd wordt geloosd) en gecombineerde septische putten die zowel zwart als grijs huishoudelijk afvalwater behandelen. Sinds de Japanse wetgeving voor decentrale afvalwaterzuivering (1983) is gewijzigd en de aanleg van nieuwe systemen voor uitsluitend zwart water werd verboden, wordt met de term ‘septische put’ een gecombineerde septische put bedoeld. Deze putten hebben dezelfde zuiveringscapaciteit als een rioolwaterzuiveringsinstallatie en verwijderen 90% van de verontreinigingen uit het ruw afvalwater. De aanleg van deze putten wordt door de nationale en lokale overheden gesubsidieerd om de financiële lasten voor particulieren te verlichten.
Slib Verwijst in het algemeen naar zwevende stoffen in water die zijn bezonken of naar het oppervlak zijn gestegen en een modderige massa vormen. Voorbeelden hiervan zijn verontreinigingen die als slib uit het water worden afgescheiden in bezinktanks bij zuiveringsinstallaties voor industrieel afvalwater, rioolwater en drinkwater, evenals sediment op de bodem van rivieren, meren en moerassen. Slib, een mengsel van deze fijne vaste stoffen en water, vormt de meest voorkomende industriële afvalstroom.
Zwevende stof Stoffen die in water zweven. Er zijn twee bepalingsmethoden: de filtreerpapiermethode (filtratie van afvalwater door een glasvezelfilter met een poriegrootte van 1 µm en bepaling van het drooggewicht van de deeltjes die op het filter achterblijven (eenheid: mg/l)) en de centrifugemethode. Welke methode wordt gebruikt, hangt af van het te onderzoeken materiaal. Zwevende stoffen in afvalwater vormen een belangrijke graadmeter voor de vervuilingsgraad. Bij waterzuivering hangen ze nauw samen met de hoeveelheid geproduceerd slib. Bij ontwateringspersen worden onder meer de chemicaliëndosering, de af te voeren hoeveelheid en het afvangrendement berekend op basis van het gehalte aan zwevende stof (SS) in het te behandelen slib en het filtraat.

[Afkorting] SS (Suspended Solids)

Woorden die beginnen met T

Totaal droge stof (en watergehalte) Totaal droge stof (TS) is het materiaal dat overblijft wanneer een monster wordt drooggedampt en vervolgens gedurende 2 uur bij 105 tot 110 °C wordt gedroogd (afhankelijk van de hoeveelheid monster kan dit langer duren). Het watergehalte wordt berekend aan de hand van de hoeveelheid verdampt water. TS wordt gebruikt om de totale hoeveelheid bestanddelen in afvalwater te schatten. Uit het verschil met het gehalte aan zwevende stof (SS) kan bij benadering het zoutgehalte worden afgeleid. Bij een ontwateringspers wordt de af te voeren hoeveelheid vaste stof berekend op basis van de TS en het watergehalte van de slibkoek.

[Afkorting] DS of TS (Total Solids)

VWX

Woorden die beginnen met V

Organisch stofgehalte (ODS / VTS – Volatile Total Solids) De hoeveelheid stof die vervluchtigt wanneer totaal droge stof (TS) wordt verhit tot een hoge temperatuur van 601 °C, dient als indicatie voor de hoeveelheid organische stof. Het organisch stofgehalte (ODS) is een van de factoren die de ontwateringsprestaties beïnvloeden: hoe hoger het ODS, des te moeilijker het doorgaans is om het watergehalte van de slibkoek te verlagen. Als het ODS te hoog is, is het lastig om het watervolume terug te dringen.

Woorden die beginnen met W

Overtollig actief slib / spuislib Wanneer rioolwater in een beluchtingstank wordt behandeld, voeden micro-organismen zich met organische stof en zuiveren ze het water, waarbij de micro-organismen zich vermenigvuldigen. Door deze aangroei ontstaat een overschot aan slib dat moet worden verwijderd en afgevoerd. Dit overtollige slib wordt overtollig actief slib genoemd.
Watergehalte Het aandeel water in een materiaal (eenheid: %). In onder meer slib wordt alles wat naast het watergehalte aan droge stof aanwezig is, aangeduid als totaal droge stof (TS). (Zie TS.)